कर्णालीका महिलालाई प्राकृतिक स्रोतबाट बञ्चित गर्ने अस्त्र बन्दै ‘महिनावारी’ (भिडियो रिर्पोटसहित)
सिमकोट । महिनावारी वा छुई हुम्ला लगायत कर्णालीका महिलाहरुलाई प्राकृतिक स्रोतबाट बञ्चित गर्ने अस्त्रका रुपमा प्रयोग हुँदै आएको छ ।
धर्म र सांस्कृतीका आधारमा समाजले मान्दै आएका अनेकन खाले प्रचलनले कर्णालीका महिला अहिले पनि अनेकलन खाले शोषणबाट मुक्त छैनन् । विभिन्न कारण देखाउँदै अहिले पनि महिलालाई हरेक स्रोत साधन र अवसरबाट समाजले बञ्चित गरिरहेको छ ।
नेपालको संविधान २०७२ को धारा ३८ को महिलाको हक अन्तरगत उपधारा ३ ले महिला विरुद्ध धार्मिक, सामाजिक, साँस्कृतीक परम्परा, प्रचलन वा अन्य कुनै आधारमा शारिरिक, मानसिक, यौनजन्य मनोवैज्ञानिक वा अन्य कुनैपनि किसिमको हिंसाजन्य कार्य वा शोषण गरिने छैन् भन्ने कुरा स्पष्ट उल्लेख गरेको छ । तर हुम्ला लागयत कर्णालीका अधिकांश क्षेत्रमा महिनावारी अर्थात छुई भएको बहानामा महिलालाई पशु सरह छुई गोठमा राख्ने, कानूनले प्रदान गरेको प्राकृतिक स्रोत, साधनबाट समेत बञ्चित गराउने काम भएको छ ।
छुई भएका महिलालाई घरबाट पर सार्ने मात्र होइन, खानेपानीका धारा, मुहान, पशुवस्तु, बिउबिजन, मौरीको घारलाई समेत छुन नदिने गरिएको छ ।
हुम्लामा छाउपडी ; कतै छ बाँकी, कतै सुधारिँदै
हुम्लामा यो कानुनको कार्यान्वयन गरि कसैलाई दण्ड दिइएको कुनै पनि घटना छैन। तर हरेक घरमा महिलाले महिनावारी हुँदा छुवाछुत गर्ने र किशोरी तथा महिलालाई अपमानजन्य तरिकाले कतै घरबाहिर... सोमबार, वैशाख २१, २०८३
प्रशोधन केन्द्र नहुँदा कर्णालीमा उत्पादनको १६ प्रतिशत जडिवुटीमात्रै संकलन र निकासी हुदैंः सरोकारवाला निकायमा आ–आफ्नै र्तक (भिडियो रिर्पोट)
डिभिजन वन कार्यालय हुम्लाका अनुसार सूचिकृत गरिएका ४२ वटा प्रजातीका जडिवुटी वर्षेनी ३५ हजार १०२ क्विण्टल उत्पादन हुन्छ । कार्यालयको पञ्चवर्षिय कार्य योजना अनुसार ५ हजार ७ सय... बुधबार, पुस २४, २०८१
आन्तरिक सडक सञ्जाल बिस्तार नहुँदा हुम्लामा खाद्यन्न संकट कायमै (भिडियो रिर्पोट)
एक गाउँ र अर्को गाउँबीचको सडक सजाल नजोडिएका कारण रैथाने उत्पादनले बजार नपाएपछि जिल्लाका कुनै क्षेत्रमा खाद्यन्न संकट छ भने कुनै क्षेत्रमा तीनचार वर्षको खाद्यन्न कुहेर रहेको छ... आइतबार, मंसिर ३०, २०८१